Đuôi -s đến với học sinh từ rất sớm. Lớp 3 đã gặp danh từ số nhiều trong câu "How many …?", lớp 4 học đuôi -s của động từ ngôi thứ ba ở Unit 9. Cách đọc của nó thì thường phải lên THCS mới được dạy thành quy tắc, trong phần phát âm A Closer Look 1, và tới lúc ấy nhiều em đã quen đọc mọi chữ s thành /s/.
Ba nhóm âm
Như đuôi -ed, thứ quyết định là âm cuối của từ gốc, không phải chữ cái cuối.
| Âm cuối của từ gốc | Đuôi đọc là | Ví dụ |
|---|---|---|
| /s/, /z/, /ʃ/, /ʒ/, /tʃ/, /dʒ/ (âm gió) | /ɪz/ | buses, boxes, roses, washes, garages, watches, bridges |
| /p/, /t/, /k/, /f/, /θ/ (vô thanh) | /s/ | stops, cats, books, laughs, months |
| Các âm còn lại (hữu thanh, nguyên âm) | /z/ | dogs, pens, plays, cars, sees, songs |
Lý do cũng giống đuôi -ed. Sau một âm gió, thêm một âm gió nữa thì hai âm dính vào nhau, nên tiếng Anh chèn /ɪ/ vào giữa: bus-ɪz. Sau một âm vô thanh, /z/ chuyển thành /s/ cho liền hơi: cats đọc /kæts/.
Mẹo nhớ quen thuộc
Nhóm /s/: câu "Thời phong kiến phương Tây" gợi các âm cuối th (/θ/), p, k, ph (/f/), t.
Nhóm /ɪz/: nhớ theo chữ cái cuối của từ gốc là s, ss, ch, sh, x, z, ce, ge. Đuôi viết -es không có nghĩa là đọc /ɪz/: goes, studies, tomatoes vẫn đọc /z/.
Còn lại là /z/. Đây là nhóm đông nhất, nên khi không chắc mà từ không rơi vào hai nhóm trên thì gần như chắc chắn là /z/.
Những chỗ đề hay bẫy
- houses đọc /ˈhaʊzɪz/. Số ít house đọc /haʊs/, nhưng sang số nhiều âm /s/ đổi thành /z/ rồi mới thêm /ɪz/.
- says đọc /sez/, không phải /seɪz/; does đọc /dʌz/. Nguyên âm của từ gốc đổi, đuôi vẫn là /z/.
- Chữ th có hai âm. months, myths đọc /s/ vì /θ/ vô thanh; clothes, bathes đọc /z/ vì /ð/ hữu thanh.
- Chữ gh đọc /f/: laughs, coughs đọc /s/.
- Sở hữu cách theo đúng ba nhóm: Mike's /maɪks/, Tom's /tɒmz/, the boss's /ˈbɒsɪz/.
Làm câu phát âm đuôi -s trong đề
Bỏ đuôi -s, -es đi, đọc to từ gốc, xếp mỗi từ vào một nhóm, rồi tìm từ lẻ nhóm.
Ví dụ: A. books, B. pens, C. cats, D. maps. Âm cuối của book, cat, map là /k/, /t/, /p/, đều vô thanh, nên đọc /s/; pen tận cùng bằng /n/ hữu thanh nên pens đọc /z/. Đáp án B.
Ví dụ khó hơn: A. watches, B. houses, C. boxes, D. books. Ba từ đầu đọc /ɪz/ (houses đọc /ˈhaʊzɪz/), books đọc /s/. Đáp án D.
Học quy tắc này cùng lúc với cách đọc đuôi -ed: hai quy tắc chung một ý, nên nhớ một cái là gợi được cái kia. Trọng âm, dạng thứ ba của phần ngữ âm trong đề, có quy tắc riêng.
Câu hỏi thường gặp
Đuôi -s, -es có mấy cách phát âm?
Ba cách. /ɪz/ sau các âm /s/, /z/, /ʃ/, /ʒ/, /tʃ/, /dʒ/; /s/ sau các âm vô thanh /p/, /t/, /k/, /f/, /θ/; /z/ sau các âm còn lại.
Watches đọc là gì?
/ˈwɒtʃɪz/. Watch tận cùng bằng âm /tʃ/, thuộc nhóm âm gió, nên đuôi -es đọc /ɪz/.
Vì sao houses đọc khác house?
House đọc /haʊs/, nhưng số nhiều houses đọc /ˈhaʊzɪz/: âm /s/ của từ gốc đổi thành /z/, rồi đuôi -es đọc /ɪz/ như mọi từ tận cùng bằng âm gió. Đây là một ngoại lệ đề rất hay chọn.
Mẹo "Thời phong kiến phương Tây" dùng cho nhóm nào?
Cho nhóm đọc /s/: các âm cuối th (/θ/), p, k, ph (/f/), t. Ví dụ months, stops, books, laughs, cats.
Nguồn tham khảo
- Cambridge Dictionary: phiên âm từng từ trong bài
- Sách giáo khoa Tiếng Anh 3, 4 Global Success, NXB Giáo dục Việt Nam
